#

Gần đây có nhiều tranh cãi trong cộng đồng Chăm xung quanh từ “Bani”/ “Bàni”/ “Bà Ni”/ “Bà ni” (có nhiều cách viết khác nhau của từ này, tôi chọn cách viết “Bani” vì nó là phiên âm của từ trong tiếng Chăm, một từ gồm có hai âm tiết). Trong đó, có ý kiến tái khẳng định ý nghĩa của Bani như nó từng được hiểu trước đây. Bên cạnh đó, có ý kiến hoàn toàn mới, dường như thuật ngữ “Bani” mang ý nghĩa riêng của nó được thể hiện qua các hình thức hành đạo, nghi lễ tôn giáo đang được nhìn thấy từ giáo dân. Tất nhiên, mỗi ý kiến đều có lý do và bằng chứng để chứng minh cho quan điểm của mình. Nhưng rất tiếc, các ý kiến đó chỉ mang tính chất hạn hẹp, không dựa trên góc nhìn toàn diện, không quan tâm đến những yếu tố bên ngoài có sự liên đới về nhiều giá trị tín ngưỡng chung. Đặc biệt, khi nghiên cứu đến “Bani”, các nhà nghiên cứu dường như đã bỏ ngỏ một vấn đề cốt lõi trong tôn giáo Bani, đó là các kinh sách Bani được các vị Acar lưu giữ.

#

Phú Trạm tự nhận là nhà đấu tranh cho dân tộc Chăm đồng thời là Luận sư cho giáo phái Awar, A hier, tức là nhân vật luôn sát cánh bảo vệ sự trường tồn cho tôn giáo Chăm. Nhưng hôm nay, chính ông ra tay điều hành nhóm chống đối Hội đồng sư cả Hồi giáo Bani, phá tan sự bình yên của tín đồ Bani. Đây là thái độ lừa gạt của Phú Trạm, mà các chức sắc, tín đồ Bani Awal không bao giờ chấp nhận Phú Trạm là nhà đấu tranh cho dân tộc Chăm như ông đã từng tuyên bố  bấy lâu nay. Phú Trạm đã bị thôi miên bởi một kiều nữ nào đó, đang núp bóng để chèo lái ông ta  kích động phá tan sự đoàn kết của  tín đồ Bani nói chung và Tổ chức Hội đồng Sư cả Hồi giáo Bani nói riêng, để rồi hôm nay Phú Trạm phải nhận một kết quả phủ phàng: người Chăm không biết ông ta là ai.

#

Để đón mừng ngày ĐẠI LỄ (HAREI RAYA) nhân dịp lễ Eid al-Adha (WAHA) 2021 mà tín đồ Chăm Bani thường gọi: Harei: WAHA, đây là một trong hai Đại Lễ trong năm sau lễ RAMADAN (RAMAWAN) của hệ phái giáo sĩ Acar theo AGAMA: AWAL (tiếng phổ thông gọi: HỒI GIÁO và Quốc tế gọi: ISLAM). Nhân đại lễ (Harei Raya) Eid al-Adha (WAHA) 2021, Hội Champa Bani Quốc (Champa Bani International Community) thông báo chính thức kế hoạch tổ chức “PUEC ARIYA” dành cho giáo sĩ Acar ở hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận.

#

​Bani là phiên âm tiếng Arabic (Arab - Ả Rập). Nghĩa là “đạo”, nhưng ở Champa Bani thường dùng với nghĩa “tín đồ” hay “Muslim” chỉ thờ phượng Allah (Awluah) là Đấng Tối Cao, Duy Nhất và Muhammad (Muhamat) là vị Thiên sứ (Nabi-Rasul) cuối cùng được Allah mặc khải Thiên kinh Quran (Koran).

#

Tôn chỉ, mục đích hoạt động: Hội đồng Sư cả lãnh đạo, hướng dẫn chức sắc, tín đồ tuân phục Thượng đế (Allah), tôn kính Đức Giáo chủ Mô-ha-mét (Muhammad) và thiên kinh Cô-ran (Koran), điều hành các hoạt động tôn giáo tại các Thánh đường Hồi giáo Bani trong tỉnh theo quy định của pháp luật.

#

Theo công văn số: 1625/SNV-TG, Ninh Thuận ngày 30 tháng 5 năm 2021 về việc tăng cường thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo. Nội dung (xem công văn). Khi nhận được công văn, HĐSC Hồi giáo Bani đã xem, soạn công văn và Chủ tịch HĐSC Hồi giáo Bani Nguyễn Lài đã ký trên công văn này.

#

Được biết, Trượng Thanh Tới, là giáo viên cấp 1 trường Văn Lâm, Ninh Thuận, nay là trường Tiểu học & THCS Nguyễn Bĩnh Khiêm, công tác liên quan đoàn, đội hay thể thao,...

#

​Văn hóa từ chức là một văn hóa cá nhân của những người có chức, có quyền và từ chức nghĩa là thôi không làm chức vụ hiện đang giữ. Từ chức một cách tự nguyện là tự giác, trung thực khi biết mình làm điều trái với đạo lý, đi ngược nguyện vọng của cơ quan, tổ chức và cộng đồng là biểu hiện của sự cao thượng, dũng cảm, tự trọng.

#

hampa Bani International Community: Là tổ chức dân sự của người Chăm ra đời vào năm 2010 tại San Jose (California, Hoa Kỳ), tập trung chủ yếu thành phần tộc người Chăm khi qua định cư tại Hoa Kỳ là những tín đồ Bani Awal (Agama: Awal); tiếng phổ thông ghi: Hồi giáo; tiếng Quốc tế ghi: Islam.

#

Tín đồ Bani Awal (Awal), theo tôn giáo Hồi giáo Awal (Hồi giáo dòng Awal là Hồi giáo vương quốc Champa từ xưa đến nay), đây là Hồi giáo ảnh hưởng tính bản địa Champa. Khác với tín đồ Bani (Quốc tế: Muslim) ở Nam Bộ theo Hồi giáo Islam (Hồi giáo chính thống) là Hồi giáo đang hoàn thiện dần theo Thiên kinh Koran. Cả hai nhánh đều thuộc Hồi giáo (Islam), vì cùng giáo chủ (nabi Muhammad), cùng thờ Đấng Tối cao Allah, và dùng thiên kinh Koran (Quran).